De Gouden Kooi
Uit Reality TV Wiki
De Gouden Kooi is een televisieprogramma dat werd ontwikkeld door John de Mol in 1997. Sinds 2006 wordt het ook daadwerkelijk uitgezonden. De kick-off werd gepresenteert door de Mol's zusje Linda de Mol.
Het was oorspronkelijk te zien op de Nederlandse zender Tien (voorheen Talpa). Tegenwoordig wordt het programma op RTL 5 uitgezonden, na het opheffen van Tien.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het idee voor het programma ontstond gedurende een brainstormsessie in het bedrijfspand van John de Mol op donderdag 4 september 1997 tussen De Mol, Patrick Scholtze, Bart Römer en diens broer Paul Römer. De werktitel was De Gouden Kooi en men bedacht zes deelnemers op te sluiten in een luxe villa voor een jaar, waarna de overgebleven winnaar één miljoen gulden zou krijgen. Het concept was een smeltkroes van verschillende zaken - het toentertijd lopende Biosphere 2-experiment in de woestijn van Arizona (acht mensen opgesloten in een kunstmatige koepel zelfvoorzienend), het Amerikaanse televisieprogramma The Real World waarin een livesoap zich afspeelde met echte bewoners en het van oorsprong Zweedse programma Expeditie Robinson waarin een groep moest overleven op een onbewoond eiland en er één winnaar overbleef.
Ook wilde men het element van de webcam toevoegen, geïnspireerd door Amerikanen die deze in hun huis 24 uur per dag installeerden, zodat de buitenwereld alles kon volgen wat er gebeurde. Dit alles tezamen leidde tot een concept, waarin in een huis met camera's een groep mensen ongeveer 100 dagen werden opgesloten die op internet en dagelijks via een compilatie-uitzending op televisie konden worden gevolgd en resulteerde in de wereldwijd succesvolle formule van Big Brother. Het oorspronkelijke idee werd door De Mol in 2006 weer opgepakt en hij haalde het oude concept van een groep mensen langdurig in luxe opsluiten weer uit de kast. Zo wordt vanaf oktober 2006 de oerversie van Big Brother ("BB") nu onder de oorspronkelijke titel uitgezonden (vlak na de inmiddels zesde BB-reeks op Talpa). Tot op heden slaagt het programma er niet in om de aanvankelijke commotie in de pers te vertalen in goede kijkcijfers. Na een redelijk goed bekeken kick-off-uitzending met 914.000 kijkers haalt het de eerste maand een paar procent kijkersaandeel en schommelt het aantal kijkers momenteel rond de 350.000 tot 400.000.
In juli 2007 riepen de regeringspartijen CDA en ChristenUnie bedrijven op geen spotjes te plaatsen rond De Gouden Kooi. Tweede-Kamerlid Joop Atsma van het CDA noemt het tv-programma, waarin mensen elkaar het huis uit pesten, te walgelijk voor woorden. "Ik kan het niet verbieden, maar wel hopen dat het door gebrek aan adverteerders een stille dood sterft."
Op 24 juli 2007 begon er een actie om De Gouden Kooi van de buis af te halen. Een dag later op 25 juli 2007 werd er door fans van het programma een tegengestelde actie begonnen om De Gouden Kooi zolang mogelijk op televisie te houden.
Twee dagen na het opstarten van de actie werd deze stopgezet omdat RTL Nederland de initiatiefnemers tegemoet kwam, zo worden de livestreams opgeheven en wordt er geen geweld meer vertoond. Later verklaarde Talpa Media weer dat ze wel blijven doorgaan met het uitzenden van de livestreams. Dit omdat die rechten niet van RTL Nederland zijn.
[bewerken] Toekomst
Op 23 augustus 2007 kwam er in de Telegraaf te staan dat De Gouden Kooi aan het einde van 2007 van de buis zal worden gehaald, het programma blijft tot het eind van het jaar uitgezonden om het format te verkopen aan het buitenland. Tenzij De Gouden Kooi zo erg uit de hand loopt, want dan verdwijnt het meteen van de televisie.
Op 16 november 2007 werd in het Algemeen Dagblad gemeld dat het programma misschien toch door gaat na 2007, de redenen daarvoor waren de goede kijkcijfers en dat de kritiek wat minder werd. Die zelfde dag werd het nog gecorrigeerd dat het wel aan het einde van 2007 van de buis afgaat. Na deze twee persberichten kwam er verwarring bij de kijker welke bron er nu gelijk heeft.
[bewerken] Debat
Producent Römer had in 1999 er mede voor gezorgd dat het concept van mensen een jaar lang opsluiten niet doorging en enkel de "afgezwakte" Big Brothervariant van drie maanden werd uitgevoerd, omdat het anders ethisch onverantwoord zou zijn. De deelnemers zouden stapelgek worden en het programma verlaten. Op de vraag of dat dan geen fantastische televisie zou opleveren antwoordde hij destijds in het opinieblad De Groene Amsterdammer: "Nou, misschien wel, maar het levert ook nog eens tien zieke mensen op. En wij hebben altijd gezegd: wat we ook doen, mensen gaan gezond het huis in en ze moeten ook weer gezond het huis uit komen. Dat is zowel een menselijke als een economische overweging. Ongelukken zouden immers het einde van het programma betekenen."
Zeven jaar later werd deze overweging losgelaten door De Mol en Römer en stond niet langer verantwoordelijkheid voor het welzijn van de deelnemers voorop. Dit leidde onvermijdelijk tot maatschappelijke commotie. Vanaf de bekendmaking van de lancering waren er vanuit de media en de maatschappij serieuze bedenkingen tegen het langdurig opsluiten van deelnemers. Ophef ontstond ook over het "wegpest"-element omdat mensen tot elkaar veroordeeld zijn en slechts degene die het het langste uithoudt over een periode van minimaal een jaar, de villa plus een royale som geld wint. Het kostte De Mol veel energie om te proberen dit te weerleggen, wat niet echt lukte.
Ook de deelnemersselectie was onderwerp van discussie en leidde zelfs tot Kamervragen op 4 oktober 2006 omdat één van de deelnemers, een gescheiden vrouw, de zorg voor haar twee kleine kinderen overdroeg aan familie die geen voogdijschap bezat. Een van de deelnemers, docent Engels Eveline Klaassen, blijkt haar opzegtermijn van drie maanden niet nagekomen te zijn en na twee weken haar examenklassen op het Berechja College op Urk in de steek gelaten te hebben. Tot slot rezen er problemen over de villa zelf - vóór afgifte van de bouwvergunning zou al gebouwd zijn en er zou geen gemeentelijke controle zijn over wat er verbouwd was.
[bewerken] Format
Talpa; internetstart: 23 september 2006; televisiestart: 1 oktober 2006. Presentatie Kick-off: Linda de Mol, voice-over uitzendingen: Jos Bergenhenegouwen. Deelnemers: 4 mannen, 6 vrouwen. Locatie: Villa in Eemnes.
Tien mensen, zg. "miljonairs", zijn in een luxe villa geplaatst. Ze krijgen een bankrekening met € 6.000.000,- waarmee ze alles mogen doen als opleidingen volgen, een bedrijf beginnen of luxe aanschaffen. Ze zitten permanent opgesloten in de villa en omringende tuin en hebben beperkt contact met de buitenwereld. Dit contact kunnen ze verdienen door "contactpunten" te verwerven. Dit geschiedt door verdeling onderling wekelijks, door het winnen van populariteitspolls van kijkers via internet en door het winnen van bonusspellen.
Post mag ontvangen worden en verstuurd alsmede videoboodschappen en er is een krant en een half uur per dag televisie. Internet kan gebruikt worden voor opleidingen en andere activiteiten, indien noodzakelijk. Vijf minuten bellen kost 50 contactpunten, een uur lang bezoek ontvangen 150 contactpunten per ontvangen persoon. Op de verjaardag mogen vier gasten worden uitgenodigd en op kerstdag en oudjaar één gast per bewoner. Drie maal per jaar mag men de villa voor twaalf uur verlaten, maar enkel als de andere huisgenoten dit unaniem goedkeuren. Omdat er geen methode is waarop mensen afvallen, moeten de deelnemers op eigen initiatief vertrekken. Hierdoor kan het programma in theorie jaren gaan duren. Een aantal "personeelsleden", hoofdhuishoudster Yvonne met assistent-huishoudsters Herma en Annefloor, sportinstructeur Carlos Lens, onderhoudsmonteur voor het zwembad poolboy David, paardenverzorgster Lesley Erhart, chef-kok Marc Bon, golfleraar Marco, gitaarleraar Jordan, stylist Monique en kapper Menno figureren ook af en toe op het terrein. De hoofdhuishoudster is vervangen door Palma; een bijna 60-jarige amsterdamse met een zeer verrookte stem en een gouden hart.
Degene die als laatste in het huis overblijft, wordt de eigenaar van de villa. Vallen de kijkcijfers echter tegen, dan wordt het programma stopgezet en blijft de villa eigendom van Talpa. Als een deelnemer de villa zonder toestemming verlaat, verliest hij of zij, als dat het eerste jaar gebeurt, het inleggeld van € 10.000 (dat naar een goed doel gaat) en is hij/zij uit het spel. Na het eerste jaar krijgt de deelnemer het inleggeld wel terug. Maandelijks kunnen de deelnemers een van de kandidaten wegstemmen, maar dit moet wel unaniem gebeuren; deze persoon wordt vervolgens vervangen door een nieuwe kandidaat.
Op 24 oktober 2006 heeft Talpa een aantal regels aangepast (waarschijnlijk omdat de tegenvallende kijkcijfers de lengte van het programma zullen gaan beperken): er is geen hoofdmiljonair meer, de wekelijkse vergadering is vervallen, het miljoen dat pas over een jaar te winnen zou zijn door de laatste overblijver kan nu al gewonnen worden, maar de villa pas na 2 jaar. En als er tijdens de maandelijkse "ontslagdag" (laatste donderdag van de maand) iemand wordt weggestemd komt er geen nieuwe kandidaat meer voor in de plaats. Hierdoor neemt het aantal deelnemers af. Dat gebeurt wel nog "eventueel" bij een vrijwillige exit. Op 31 oktober 2006 maakte Talpa bekend dat er een meerderheidsstemming (dus niet langer unanimiteit benodigd) onder de bewoners wordt gehouden om te bepalen wie van de twee minst populaire bewoners uit de maandelijkse publieksstemming de villa moet verlaten.
Via de website van De Gouden Kooi kon men 4 gratis livestreams bekijken, maar per 4 mei 2007 moet men ervoor betalen. Op 26 juli 2007 maakte RTL Nederland de winterprogrammering bekend. Hier werd ook bekend dat het programma in verbeterde versie werd uitgezonden, onder andere het geweld wordt dan niet meer vertoond, ook de livestreams op internet stopt zodra RTL 5 het gaat uitzenden. Talpa Media bekende later weer dat zij de livestreams op internet blijven aanbieden.
[bewerken] Verloop
Het programma begon met negen kandidaten, die de keuze kregen om uit drie personen die in het huis kwamen ter beoordeling er één toe te voegen. Dit werd Sylvia. Na een redelijk bekeken kick-offuitzending van iets meer dan 900.000 kijkers zakte de populariteit in en lag deze op 450.000 - 500.000 kijkers per aflevering.
Natasia zorgde binnen en buiten het huis voor ophef, omdat zij haar twee kinderen had achtergelaten bij haar vriend. Bart werd vrij spoedig verliefd op de paardenverzorgster Lesley. Nicolaas zorgde voor commotie, omdat hij zich van meet af aan tegendraads opstelde en in de problemen kwam met de programmamakers toen Talpa zijn verdiende € 47.000 niet overmaakte op zijn rekening. Hij besloot in de nacht van 2 november het huis te verlaten. Een dag later werd Angelique weggestemd door haar medebewoners. Op 22 november kwam Nathanael in het huis. Op 30 november werd Stephan unaniem weggestemd. Op 11 december besloot Eveline het huis uit te gaan nadat zij zich geruime tijd niet goed voelde. Op dezelfde dag kwam Huub, die al eerder een dag in het huis was, terug in het huis. Huub liet meerdere malen gemaskerde prostituees op bezoek komen.
Op 1 februari 2007 werd Nena door de productieleiding van het programma uit de villa verwijderd, omdat ze Brian een trap had gegeven nadat hij haar beledigde tijdens een ruzie over een gerucht dat ze seks met Huub zou hebben gehad. Slechts enkele dagen daarvoor had ze tijdens een dronken bui seks met Brian gehad. Nena werd ogenblikkelijk vervangen door haar vriendin Amanda. In de nacht van 4 februari hadden Nathanael en Huub ruzie met fysiek geweld waarna de productie heeft bepaald dat Nathanael per direct zijn koffers moest pakken, zijn borg was hij kwijt. Even later werd ook Huub uit de villa gezet nadat hij had bekend Nathanael een schop te hebben gegeven, maar volgens sommige kijkers is dit niet het geval geweest. Ilona voelde zich door al het "geweld" in het huis niet meer op haar gemak en is op 5 februari vrijwillig vertrokken. Huub, gesterkt door een grote internet-achterban, verzocht bij de programmaleiding om een nadere bestudering van het voorval. Dit leidde ertoe dat hij op 9 februari 2007 weer werd toegelaten tot de villa.
Twee nieuwe deelnemers, studenten Eric en Jaap maakten in februari hun entree in het huis. In de nacht van 26 april op 27 april 2007 ging het totaal de verkeerde kant op tussen Brian en Huub. Huub lag samen in bed met Amanda (de seksvriendin van Brian), waardoor Brian heel erg kwaad werd. Huub werd aan zijn haren getrokken. Huub sloeg Brian, die op zijn beurt Amanda spuugde en sloeg. De productie was bang dat het incident verder uit de hand zou lopen, bovendien was Brian niet meer voor rede vatbaar. Brian en Natasia zijn daarom die nacht in een hotel gaan slapen en keerden pas de volgende dag aan het begin van de middag terug. Hoewel fysiek geweld een exit betekent, had het slaan en spugen voor Huub en Brian geen consequenties. De productie trok zelf het boetekleed aan en meende dat ze zelf niet strikt genoeg geweest waren in het handhaven van de regels. Eerder waren ook kopstoten, spugen en het vernielen van persoonlijk eigendom niet bestraft. De deelnemers zijn wel met het voorval geconfronteerd door het productieteam van De Gouden Kooi en John de Mol. De productie beloofde de regels in het vervolg strenger te handhaven.
Op 29 april 2007 verliet Sylvia De Gouden Kooi omdat ze zich niet meer prettig voelde in de villa. Door veel kijkers werd Sylvia als een van de normaalste personen van het programma beschouwd. Sylvia werd vervangen door personal trainer Lieke die voor haar deelname aan De Gouden Kooi schoonmaker was in de villa. Reeds als schoonmaakster startte Lieke een relatie met de bij het publiek populairste bewoner Huub. Deze relatie zette zij als bewoner voort.
Op 18 juni 2007 maakte bewoner Eric bekend dat hij het huis ging verlaten op 19 juni. Hij werd dermate gepest dat hij het niet meer aankon om langer in de villa te blijven. Hij werd vooral door de deelnemers Jaap en Huub ontzettend getreiterd. Eric werd vervangen door de 24-jarige Dennis. Een week na zijn binnenkomst kwam de achtste en laatste miljonair de villa in, namelijk Nadia. Zij verving de laatste plaats en er is geen kans dat er nog een miljonair bijkomt, tenzij er een vroegtijdig opstapt.
In het weekend van 14 op 15 juli werden er nieuwe complotten gesmeed. Dit leidde tot grote ruzies tussen twee groepen, namelijk Huub en Lieke tegen Amanda, Brian, Dennis, Jaap, Nadia en Natasia. De groep van zes was van plan om verschillende acties uit te halen met bewoonster Lieke om zo kandidaat Huub uit te lokken tot fysiek geweld. 15 juli ging het goed fout toen Lieke door drie bewoners werd meegenomen en kandidaat Huub door drie andere werd geblokkeerd. De volgende ochtend werd er voor het team van zes (Amanda, Brain, Dennis, Jaap, Nadia en Natasia) een straf uitgedeeld, de kandidaten kregen allemaal een boete die inhield dat er 1000 euro van hun borg werd ingehouden en 100.000 euro van hun eventuele winnende prijzengeld. Ook maakte het productieteam van De Gouden Kooi bekend dat er geen boetes of sancties meer zullen komen, alleen nog verwijdering uit de villa.
Dinsdag 17 juli 2007 beweerde Jaap opdrachten te krijgen van de redactie van De Gouden Kooi om het spectaculairder te maken, toen Jaap dit op de livestreams vermeldde werden volgens kijkers opeens de livestreams uitgeschakeld. Tien ontkende de beweringen van Jaap. "Het lijkt alsof Jaap zijn pijlen nu op de programmamakers heeft gericht", aldus een zegsman van de omroep.
Op 26 juli 2007 werd bewoonster Natasia unaniem weggestemd door haar medebewoners, ze verliet toen nog dezelfde avond de villa.
Begin oktober 2007 liep het opnieuw uit de hand in het huis, toen Natasia als gast op bezoek kwam in het huis en daarbij Lieke vol in het gezicht sloeg. De beelden hiervan enkel op het internet gepubliceerd.
Op 27 oktober spreken Jaap en Huub met elkaar over de manier hoe Lieke zich de Gouden Kooi in heeft 'geneukt'. Na een diepgaand gesprek tussen Jaap en Huub, gaat Jaap naar Lieke toe om een peptalk te houden. Het blijkt dat Jaap niet de volledige waarheid spreekt en het lijkt erop alsof Jaap zijn eigen dekking veilig probeert te stellen op verschillende manieren. Enerzijds door de miljonairs aan zijn kant te krijgen door 'roddel en achterklap' naar de tegenstander, anderzijds door het uitspelen van Huub tegen Lieke en andersom. Huub twijfelt aan de strenge en niet oprechte regels van de Gouden Kooi en Lieke vertelt aan Huub dat zij de aandoening SAD heeft. In de Gouden Kooi schijnt zij hier minder last van te hebben door de verlichting (LUX). De miljonaire heeft veel verdriet door de woorden van Huub en is zichtbaar aangeslagen.
[bewerken] Deelnemers
[bewerken] Huidige deelnemers
Hieronder staat een lijst met deelnemers uit De Gouden Kooi die er nog in zitten, de persoon die het langst erin zit staat bovenaan.
| Brian (vanaf 23 september 2006) |
| Amanda (vanaf 1 februari 2007) |
| Huub (2 okt 2006 - 2 okt 2006 / 11 dec 2006 - 4 feb 2007 / vanaf 9 februari 2007) |
| Jaap (vanaf 26 februari 2007) |
| Lieke (vanaf 2 mei 2007) |
| Dennis (vanaf 21 juni 2007) |
| Nadia (vanaf 29 juni 2007) |
[bewerken] Gastspelers
Hieronder staat een lijst met gastspelers.
| Luc (30 september 2007 - 1 november 2007) |
| Janice (12 november 2007 - 19 november 2007; ook bekend van Project Catwalk) |
| Selene (vanaf 23 november 2007; ook bekend van Beauty & the Nerd) |
[bewerken] Oud-deelnemers
Hieronder staat een lijst met oud-deelnemers uit De Gouden Kooi, de persoon die het kortst eruit is staat bovenaan en wordt gevolgd door personen die er langer uit liggen.
| Natasia (23 september 2006 - 26 juli 2007 / 23 september 2007 - 24 september 2007) | ||||||
| Eric (13 februari 2007 - 19 juni 2007 / 14 september 2007 - 15 september 2007 / 1 november 2007) | ||||||
| Nicolaas (Niels) | 27 november 1967 | Amsterdam | oud-eigenaar telecombedrijf | gescheiden, 2d, 1z | 23 sep 2006 - 2 nov 2006 9 apr 2007 - 17 mei 2007 | Vrijwillig Weggestemd |
| Sylvia | 11 augustus 1977 | Barcelona | fraude-inspecteur | alleenstaand | 2 okt 2006 - 29 apr 2007 27 sep 2007 1 nov 2007 | Vrijwillig Visite Visite |
| Bart | 25 mei 1979 | Amsterdam | eventmanager | alleenstaand | 23 sep 2006 - 22 feb 2007 | Vrijwillig |
| Ilona | 30 juli 1961 | Amsterdam | manager esthetische kliniek | samenwonend | 23 sep 2006 - 5 feb 2007 8 apr 2007 - 9 apr2007 | Vrijwillig Logeren |
| Nathanael | 31 mei 1972 | Amsterdam | ICT-projectmanager | alleenstaand, 1z | 22 nov 2006 - 4 feb 2007 1 sep 2007 | Geweld Visite |
| Nena | 31 maart 1987 | Landsmeer | werkloos | alleenstaand | 23 sep 2006 - 1 feb 2007 7 apr 2007 - 8 apr 2007 | Geweld Logeren |
| Eveline | 10 oktober 1981 | Ermelo | docent Engels | alleenstaand | 25 sep 2006 - 11 dec 2006 | Vrijwillig |
| Stephan | 22 augustus 1964 | Bussum | financieel manager ICT | samenwonend | 25 sep 2006 - 30 nov 2006 | Weggestemd |
| Angelique | 13 november 1961 | Lelystad | accountmanager | getrouwd, 3d | 25 sep 2006 - 3 nov 2006 | Weggestemd |
| Noussayr | 10 mei 1985 | Amsterdam | café-eigenaar | onbekend | 2 okt 2006 - 4 okt 2006 | Weggestemd |
[bewerken] Verkocht aan buitenland
- Verenigde Staten - De Gouden Kooi van productiebedrijf Talpa Media is op 2 februari 2007 doorverkocht aan de Amerikaanse zender ABC. Het is nog niet bekend of ABC ook daadwerkelijk De Gouden Kooi gaat uitzenden.
- Denemarken - Op 16 september 2007 werd bekend dat Denemarken het programma-idee heeft gekocht. Het is nog onbekend of het programma daadwerkelijk zal worden geproduceerd.
- Verenigd Koninkrijk - De zender Channel 4 heeft waarschijnlijk interesse in De Gouden Kooi. Dit is echter nog niet officeel naar buiten gebracht.
